🛏️ คู่มือดูแลผู้ป่วยติดเตียง

แนะนำอุปกรณ์ วิธีดูแล และเคล็ดลับสำหรับผู้ดูแล

🛒 อุปกรณ์จำเป็นต้องมี

อุปกรณ์สำหรับเตียง

ที่นอนลม ป้องกันแผลกดทับ
จำเป็น

3,000-8,000 บาท

ทำไมต้องมี: ลดแรงกดที่ผิวหนัง ป้องกันแผลกดทับ

ซื้อได้ที่: ร้านขายเครื่องมือแพทย์ ออนไลน์

ทางเลือก: ใช้ที่นอนนุ่ม + พลิกตัวทุก 2 ชั่วโมง

ราวเตียง/ที่จับเตียง
จำเป็น

1,500-3,000 บาท/คู่

ทำไมต้องมี: ป้องกันตกเตียง ช่วยพยุงตัวขึ้นนั่ง

ซื้อได้ที่: ร้านเครื่องมือแพทย์

ทางเลือก: วางหมอนข้างตัว แต่ไม่ปลอดภัยเท่า

ผ้ารองซับ แบบซักได้
จำเป็น

200-400 บาท/ผืน

ทำไมต้องมี: ซับปัสสาวะ อุจจาระ ซักใช้ซ้ำได้ ประหยัด

ซื้อได้ที่: ร้านขายของใช้ผู้ป่วย เซเว่น ท็อปส์

ทางเลือก: ใช้ผ้าห่มเก่า แต่ซับน้ำไม่ดี

ผ้าอ้อมผู้ใหญ่
จำเป็น

10-25 บาท/ชิ้น (แพ็ค 10-30 ชิ้น)

ทำไมต้องมี: รองรับปัสสาวะ อุจจาระ สะดวก สะอาด

ซื้อได้ที่: 7-11 เซเว่น บิ๊กซี โลตัส

ทางเลือก: ใช้ผ้าอ้อมผ้า แต่ซักลำบาก

อุปกรณ์ทำความสะอาด

ผ้าเช็ดทำความสะอาดร่างกาย

50-100 บาท/แพ็ค

ทำไมต้องมี: เช็ดตัวแทนการอาบน้ำ สะดวก

ซื้อได้ที่: 7-11 ร้านขายของ

ทางเลือก: ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำอุ่น

กะบะ อ่างล้างหน้า
จำเป็น

50-150 บาท

ทำไมต้องมี: ใช้ล้างหน้า ล้างมือ ล้างก้น

ซื้อได้ที่: ร้านขายของใช้ในบ้าน

ทางเลือก: ใช้อ่างที่มีอยู่ในบ้าน

แชมพูสระผมแห้ง

100-200 บาท/ขวด

ทำไมต้องมี: สระผมโดยไม่ใช้น้ำ

ซื้อได้ที่: ร้านขายยา บูทส์

ทางเลือก: ใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นเช็ด

ถุงปัสสาวะ (ถ้ามีสายสวน)

30-80 บาท/ใบ

ทำไมต้องมี: เก็บปัสสาวะ วัดปริมาณ

ซื้อได้ที่: ร้านเครื่องมือแพทย์

ทางเลือก: ใช้ผ้าอ้อม

เสื้อผ้าและอุปกรณ์ส่วนตัว

เสื้อผ่าหน้าหรือหลัง
จำเป็น

150-300 บาท/ตัว

ทำไมต้องมี: ใส่ถอดง่าย ไม่ต้องยกแขนยกขา

ซื้อได้ที่: ร้านขายของใช้ผู้ป่วย ออนไลน์

ทางเลือก: ใช้เสื้อเก่าตัดผ่าหลัง เย็บกระดุม

กางเกงแบบมีซิปข้าง หรือแบบสวม

100-250 บาท

ทำไมต้องมี: เปลี่ยนผ้าอ้อมง่าย ไม่ต้องถอดกางเกง

ซื้อได้ที่: ร้านขายของใช้ผู้ป่วย

ทางเลือก: ไม่ใส่กางเกง คลุมผ้าห่ม

ถุงมือยาง
จำเป็น

50-100 บาท/กล่อง (100 ชิ้น)

ทำไมต้องมี: ป้องกันเชื้อโรค ทำความสะอาดร่างกาย

ซื้อได้ที่: 7-11 ร้านขายยา

ทางเลือก: ล้างมือให้สะอาด สบู่ฆ่าเชื้อ

ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว
จำเป็น

50-150 บาท/ผืน

ทำไมต้องมี: เช็ดตัว เช็ดหน้า

ซื้อได้ที่: ร้านขายของ ตลาด

ทางเลือก: ใช้ของที่มีในบ้าน

อุปกรณ์ช่วยให้อาหาร

ช้อนงอได้ จับใหญ่

50-150 บาท

ทำไมต้องมี: ตักอาหารง่าย จับถนัดมือ

ซื้อได้ที่: ร้านเครื่องมือแพทย์

ทางเลือก: ใช้ช้อนธรรมดา ผู้ดูแลป้อน

หลอดดูดน้ำแบบงอได้

20-50 บาท/แพ็ค

ทำไมต้องมี: ดื่มน้ำง่าย ไม่สำลัก

ซื้อได้ที่: 7-11 ร้านขายของ

ทางเลือก: ใช้ช้อนตักน้ำป้อน

ปั่นอาหาร/เครื่องปั่น

500-1,500 บาท

ทำไมต้องมี: ปั่นอาหารให้ละเอียด กินง่าย กลืนง่าย

ซื้อได้ที่: ห้างสรรพสินค้า ออนไลน์

ทางเลือก: สับอาหารให้ละเอียดด้วยมีด

หลอดเข้าช่องสวน (ถ้าจำเป็น)

แพทย์ดำเนินการ

ทำไมต้องมี: ให้อาหารทางสายยาง

ซื้อได้ที่: โรงพยาบาล

ทางเลือก: ป้อนปากปกติ ถ้าทำได้

📅 ตารางดูแลรายวัน

ตอนเช้า (6:00-8:00)
  • 1. ทักทาย เช็ดหน้าด้วยผ้าชุบน้ำอุ่น
  • 2. เปลี่ยนผ้าอ้อม ทำความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศ
  • 3. ช่วยพลิกตัว นั่งพิงหัวเตียง (ถ้าทำได้)
  • 4. ให้อาหารเช้า ค่อยๆ ทีละช้อนเล็ก
  • 5. ดูแลช่องปาก ทำความสะอาดปากด้วยผ้าก๊อซชุบน้ำ
  • 6. ให้ยาตามแพทย์สั่ง
ตอนสาย (9:00-11:00)
  • 1. พลิกตัวเปลี่ยนท่า ทุก 2 ชั่วโมง (ป้องกันแผลกดทับ)
  • 2. นวดเบาๆ บริเวณที่กดทับ แขน ขา
  • 3. ดูดเสมหะ (ถ้าจำเป็น)
  • 4. ให้น้ำดื่ม ทีละน้อย
  • 5. อ่านหนังสือ เปิดเพลง คุยเรื่องต่างๆ กระตุ้นสมอง
ตอนเที่ยง (12:00-13:00)
  • 1. ให้อาหารกลางวัน ปั่นให้ละเอียด
  • 2. ให้น้ำดื่มตามหลัง
  • 3. เปลี่ยนผ้าอ้อม ถ้าเปียก/สกปรก
  • 4. ให้พักผ่อน นอนราบ หรือนั่งพิง
  • 5. ตรวจดูอาการ ผิวหนัง ริมฝีปาก
ตอนบ่าย (14:00-17:00)
  • 1. พลิกตัวเปลี่ยนท่า อีกครั้ง
  • 2. เช็ดตัว เช็ดมือ เช็ดเท้า
  • 3. ให้อาหารว่าง ผลไม้ปั่น นมเปรี้ยว
  • 4. ออกกำลังกายเบาๆ ยืดเหยียดแขนขา (ถ้าทำได้)
  • 5. นั่งเล่นริมเตียง ดูทีวี ฟังเพลง
ตอนเย็น (18:00-19:00)
  • 1. ให้อาหารเย็น อาหารอุ่นๆ
  • 2. ให้ยาตามเวลา
  • 3. เปลี่ยนผ้าอ้อม
  • 4. ทำความสะอาดช่องปาก
  • 5. ให้นอนพักผ่อน หรือนั่งเล่น
ก่อนนอน (20:00-21:00)
  • 1. ล้างหน้า ล้างมือ ล้างเท้า
  • 2. เปลี่ยนเสื้อผ้าเป็นชุดนอน
  • 3. เปลี่ยนผ้าอ้อม ผ้ารองซับใหม่
  • 4. จัดท่านอนให้สบาย นอนตะแคง
  • 5. ปิดไฟ เปิดไฟกลางคืนนิดหน่อย
  • 6. ตรวจเช็คก่อนนอน น้ำดื่ม ยา สัญญาณเรียก

🚨 ป้องกันแผลกดทับ (สำคัญมาก!)

พลิกตัวทุก 2 ชั่วโมง
  1. ตั้งนาฬิกาปลุกทุก 2 ชั่วโมง
  2. พลิกจากนอนหงาย → ตะแคงซ้าย
  3. จากตะแคงซ้าย → ตะแคงขวา
  4. จากตะแคงขวา → นอนหงาย
  5. ใช้หมอนรองไว้ไม่ให้กลิ้งกลับ

💡 เคล็ดลับ: กลางคืน ให้พลิกทุก 3-4 ชั่วโมง ให้ผู้ดูแลได้พักผ่อน

ตรวจผิวหนังทุกวัน
  1. ดูบริเวณก้น กระดูกสะโพก
  2. ดูบริเวณหลัง ไหล่ ส้นเท้า
  3. ถ้าเห็นแดง ให้ลดแรงกด เปลี่ยนท่า
  4. ถ้าเป็นแผล ไปพบแพทย์ทันที
  5. ห้ามนวดบริเวณที่แดง

💡 เคล็ดลับ: แผลกดทับเกิดง่าย แต่รักษายาก ป้องกันดีกว่าแก้

ใช้อุปกรณ์ช่วย
  1. ที่นอนลม ลดแรงกด
  2. หมอนรองก้น รองหลัง
  3. ผ้านุ่มรองส้นเท้า
  4. รักษาผิวหนังให้แห้ง สะอาด
  5. เปลี่ยนผ้าอ้อมทันทีที่เปียก

💡 เคล็ดลับ: ถ้าไม่มีที่นอนลม ใช้หมอนรองหลายจุด

❤️ คำแนะนำสำหรับผู้ดูแล

ดูแลตัวเอง
  • ✓ พักผ่อนให้เพียงพอ นอนให้ได้ 6-8 ชั่วโมง
  • ✓ กินอาหารให้ครบ 3 มื้อ ดื่มน้ำเยอะๆ
  • ✓ ออกกำลังกายบ้าง เดินเล่น ยืดเหยียด
  • ✓ หาคนมาช่วย แบ่งเบาภาระ
  • ✓ อย่าเก็บความเครียดไว้คนเดียว ระบายกับคนอื่น
ป้องกันอันตราย
  • ✓ ใช้เทคนิคยกตัวที่ถูกต้อง ไม่ให้เจ็บหลัง
  • ✓ ขอความช่วยเหลือ ถ้าผู้ป่วยหนัก
  • ✓ สวมถุงมือ ล้างมือบ่อยๆ
  • ✓ เก็บยา เครื่องมือแหลมให้พ้นมือเด็ก
  • ✓ ใส่รองเท้าไม่ลื่น ระวังพื้นเปียก
หาความช่วยเหลือ
  • ✓ ปรึกษาแพทย์ พยาบาล เมื่อมีปัญหา
  • ✓ ติดต่อ รพ.สต. ใกล้บ้าน
  • ✓ ขอคำแนะนำจากกลุ่มผู้ดูแลผู้ป่วย
  • ✓ หาอาสาสมัครในชุมชน มาช่วยเหลือ
  • ✓ โทร 1669 กรณีฉุกเฉิน
ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ

ค่าใช้จ่ายรายเดือน (ประมาณการ)

ผ้าอ้อม (3 ชิ้น/วัน)1,350-2,250 บาท/เดือน
ผ้ารองซับ (5 ผืน หมุนซัก)1,000-2,000 บาท (ครั้งเดียว)
ถุงมือยาง150-300 บาท/เดือน
ผ้าเช็ดตัว100-200 บาท/เดือน
อาหารเสริม นม1,000-3,000 บาท/เดือน
ยาและอุปกรณ์การแพทย์500-2,000 บาท/เดือน (ขึ้นกับโรค)
รวมทั้งหมด4,100-9,750 บาท/เดือน

หมายเหตุ: ไม่รวมค่าที่นอนลม ราวเตียง (ซื้อครั้งเดียว)

อาการเตือน - ต้องพบแพทย์ทันที

⚠️หายใจลำบาก หายใจหอบ

⚠️ไอมาก มีเสมหะเยอะ เปลี่ยนสี

⚠️ไข้สูง ตัวร้อน ตัวเย็นผิดปกติ

⚠️ชัก กระตุก สติไม่ดี

⚠️ปัสสาวะน้อย หรือไม่มีเลย

⚠️อาเจียนมาก ท้องเสีย ขาดน้ำ

⚠️แผลกดทับเป็นหนอง มีกลิ่น

⚠️ปากเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงเฉียบพลัน

พบอาการข้างต้น → โทร 1669 ทันที หรือพาไปโรงพยาบาล

แหล่งความช่วยเหลือ

หน่วยงานภาครัฐ

รพ.สต. ในพื้นที่: บริการเยี่ยมบ้าน ให้คำปรึกษา

โรงพยาบาลชุมชน: ฝึกอบรมผู้ดูแล

สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงฯ: ช่วยเหลือคนยากจน

กองทุนหลักประกันสุขภาพ: รับค่ารักษา อุปกรณ์

ชุมชนและอาสาสมัคร

อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.): มาช่วยดูแล

วัด โบสถ์: บริการดูแลผู้ป่วย

กลุ่มผู้ดูแลผู้ป่วย: แลกเปลี่ยนประสบการณ์

Facebook Group: ค้นหา "ดูแลผู้ป่วยติดเตียง"

ให้กำลังใจผู้ดูแล

การดูแลผู้ป่วยติดเตียงเป็นงานหนัก ทั้งกายและใจ
แต่ท่านกำลังทำสิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุด คือ การให้ความรักและดูแลคนที่เรารัก
อย่าลืม ดูแลตัวเองด้วย เพื่อที่จะมีแรงดูแลคนอื่นต่อไป
ขอบคุณที่ทำหน้าที่นี้อย่างเต็มที่ ❤️